Η μέντα, γνωστή και ως «βότανο της ερωμένης του Άδη», συνδέεται με πολλαπλά οφέλη για την υγεία. Μπορεί να προσφέρει ανακούφιση από πεπτικές ενοχλήσεις, ναυτία και μυϊκούς πόνους, ενώ έχει επίσης αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές ιδιότητες.
Τη σημασία της εντερικής υγείας υπογραμμίζουν οι διαιτολόγοι, οι οποίοι προτείνουν τη μέντα φρέσκια ή ως τσάι, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι μεγάλες δόσεις ενδέχεται να προκαλέσουν παρενέργειες. Γενικότερα, η μέντα αποτελεί ένα ευέλικτο φυσικό βοήθημα που μπορεί να στηρίξει την ευεξία του οργανισμού.
Με δροσιστική γεύση και πολλές πιθανές επιδράσεις στην υγεία, το βότανο της ερωμένης του Άδη μπορεί να προσφέρει φυσική υποστήριξη σε διάφορες λειτουργίες. Στα πιθανά οφέλη του περιλαμβάνονται η ανακούφιση από πεπτικές ενοχλήσεις και τη ναυτία, η ενίσχυση της εγκεφαλικής λειτουργίας και η μείωση του στρες. Ποιο είναι;
Ποιο βότανο αποκαλείται της ερωμένης του Άδη και πώς ωφελεί την υγεία
Η δράση του καλύπτει πολλές πτυχές της υγείας: μπορεί να υποστηρίξει την πέψη, να ανακουφίσει από πονοκεφάλους και ναυτία, καθώς και να ενισχύσει τη διανοητική συγκέντρωση. Κορυφαίοι διαιτολόγοι αναφέρουν τις αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και αντισπασμωδικές ιδιότητές του, οι οποίες συμβάλλουν στη συνολική ευεξία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί φρέσκο, ως τσάι ή ως αιθέριο έλαιο, και αποτελεί μια ευέλικτη φυσική επιλογή για την καθημερινή ρουτίνα.
Ο ρόλος της υγείας του εντέρου
Αίσθημα αδιαθεσίας, κόπωση, ευερεθιστότητα ή αλλαγές στη διάθεση μπορεί να σχετίζονται με πρόβλημα στο έντερο. Η υγεία του εντέρου είναι καθοριστική για τη σωματική και την ψυχική υγεία. Μελέτες συνδέουν το υγιές μικροβίωμα του εντέρου με τη μακροζωία, ενώ διατροφές με άφθονες φυτικές ίνες υποστηρίζουν ένα νεότερο μικροβίωμα.
Η Αμερικανή διαιτολόγος Jessie Wong τονίζει, σύμφωνα με το Eating Well, πως «η προτεραιότητα σε ένα υγιές έντερο είναι κρίσιμη για την αποδοτικότητα της πέψης, τη στήριξη του ανοσοποιητικού και τη ρύθμιση της διάθεσης και της ψυχικής υγείας». Όπως προσθέτει, ένα υγιές έντερο «βελτιστοποιεί τη διάσπαση και απορρόφηση θρεπτικών συστατικών», τα οποία είναι αναγκαία για τη γενικότερη υγεία.
Η Αμερικανή διαιτολόγος Beth Rosen, M.S., RD, επισημαίνει τον ρόλο της εντερικής υγείας στην πρόληψη της χρόνιας φλεγμονής, η οποία συνδέεται με παθήσεις όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης. Παράλληλα, η καλή υγεία του εντέρου σχετίζεται με λιγότερα πεπτικά προβλήματα, όπως η δυσκοιλιότητα, η διάρροια και το φούσκωμα.
Πιθανά οφέλη για την υγεία
1. Ενδέχεται να μειώσει τον μυϊκό πόνο
Μελέτη του 2020 με τίτλο «Effect of Classic Massage with Peppermint Oil on Muscle Soreness and Muscle Strength during Recovery from Exercise» εξέτασε άτομα που έκαναν σύντομο μασάζ με έλαιο μέντας ή βαζελίνη μετά την άσκηση. Στις δύο ομάδες καταγράφηκε μικρότερος μυϊκός πόνος έπειτα από 24 και 48 ώρες. Δεν φάνηκε, ωστόσο, ότι το μασάζ επιτάχυνε την επαναφορά της μυϊκής δύναμης, ενώ δεν διαπιστώθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ του ελαίου μέντας και της απλής βαζελίνης.
2. Συμβάλλει στον περιορισμό της φλεγμονής
Οι ιδιότητες της μέντας μπορούν να συνεισφέρουν στη μείωση της φλεγμονής και να καταπραΰνουν τους στομαχικούς σπασμούς, υποστηρίζοντας με αυτόν τον τρόπο την υγεία του εντέρου.
3. Διαθέτει αντιμικροβιακή δράση
Σύμφωνα με την Wong, η μέντα περιέχει ουσίες που μπορούν να σκοτώσουν βλαβερούς μικροοργανισμούς. Η ονομασία «μέντα» περιγράφει μια οικογένεια φυτών με τη χαρακτηριστική δροσερή αίσθηση. Δύο από τις πιο συνηθισμένες ποικιλίες που είναι πιθανό να γνωρίζετε είναι ο δυόσμος (spearmint) και η μέντα (peppermint). Η δεύτερη συνδέεται συχνότερα με την υγεία του εντέρου.
4. Μπορεί να καταπραΰνει πεπτικές ενοχλήσεις και δυσπεψία
Ειδικότερα, έρευνες υποδεικνύουν πως το έλαιο μέντας μπορεί να συμβάλει στην ανακούφιση της πεπτικής δυσφορίας σε ανθρώπους με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS), αλλά και να καταπραΰνει τη δυσπεψία. Η χρήση του έχει, επίσης, κριθεί ασφαλής για βραχυπρόθεσμη χρήση.
Η Wong εξηγεί: «Οι αντισπασμωδικές ιδιότητες της μέντας βοηθούν στη χαλάρωση των μυών του πεπτικού σωλήνα, ενώ οι αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές της δράσεις προάγουν μια ισορροπημένη εντερική λειτουργία». Χρειάζεται, πάντως, να ληφθεί υπόψη ότι οι ποσότητες μέντας που αξιολογούνται στις μελέτες δεν είναι κατ’ ανάγκη ίδιες με εκείνες που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική.
Ένα φύλλο μέντας δεν αρκεί για να ανακουφίσει άμεσα τα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Το τσάι μέντας, από την άλλη, χρησιμοποιείται συχνά για στομαχικό πόνο και ναυτία. Αν εξετάζετε τη χρήση ενός πιο ισχυρού προϊόντος, όπως το έλαιο μέντας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν πάρετε συμπληρώματα διατροφής, ώστε να επιβεβαιώσετε ότι είναι ασφαλή για εσάς.
Η μέντα μπορεί να είναι ωφέλιμη για το πεπτικό, αλλά υπάρχουν και άλλα βότανα με οφέλη. «Είναι σημαντικό να υιοθετούμε μια ολιστική προσέγγιση, εντάσσοντας μια ποικιλία από βότανα και τροφές για την υποστήριξη της συνολικής υγείας του εντέρου. Άλλα βότανα όπως το τζίντζερ, ο κουρκουμάς και ο μάραθος προσφέρουν επίσης σημαντικά οφέλη», λέει η Wong.
5. Η μέντα ενδέχεται να βοηθά στη ναυτία
Με πολλές πιθανές αιτίες, η ναυτία εμφανίζεται συχνά μετά από χειρουργικές επεμβάσεις. Σε μια μικρής κλίμακας μελέτη που έγινε το 2016, οι ερευνητές εξέτασαν αν η εισπνοή ελαίου μέντας επηρεάζει τη μετεγχειρητική ναυτία. Μετά την εισπνοή, οι ασθενείς βαθμολόγησαν τα επίπεδά της χαμηλότερα.
Τα ευρήματα ανασκόπησης του 2018, ωστόσο, ήταν διαφορετικά. Η εργασία εξέτασε τις επιδράσεις της αρωματοθεραπείας στη μετεγχειρητική ναυτία και συμπεριέλαβε τέσσερις μελέτες που συνέκριναν έλαιο μέντας και εικονικό φάρμακο. Σύμφωνα με τους αξιολογητές, η εισπνοή του ελαίου είχε ελάχιστη ή μηδενική επίδραση στη σοβαρότητα της ναυτίας ως μετεγχειρητικού συμπτώματος.
Κατά την πρώιμη εγκυμοσύνη είναι επίσης συχνά η ναυτία και ο εμετός. Μελέτη του 2018, στην οποία έλαβαν μέρος 56 έγκυες, αξιολόγησε την αρωματοθεραπεία με έλαιο μέντας για τη ναυτία και τον εμετό. Η επίδραση δεν διέφερε σημαντικά από εκείνη του εικονικού φαρμάκου.
Σε ασθενείς με καρκίνο που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία μελετήθηκε επίσης η πιθανή επίδραση του ελαίου μέντας στη ναυτία. Σε έρευνα του 2021 με 80 ασθενείς, εφαρμόστηκε μία σταγόνα ελαίου ανάμεσα στο άνω χείλος και τη μύτη, τρεις φορές την ημέρα, για 5 ημέρες μετά τη χημειοθεραπεία. Οι ερευνητές κατέγραψαν ότι μειώθηκαν η ένταση και η συχνότητα της ναυτίας και του εμετού.
6. Η μέντα ανακουφίζει από τον πόνο
Η μενθόλη και το αιθέριο έλαιο γωλθερίας (wintergreen) έχουν χρησιμοποιηθεί για πόνο που σχετίζεται με πονοκεφάλους τάσης, ημικρανίες και άλλες αιτίες. Σε μελέτη του 2019 εξετάστηκαν οι επιδράσεις του ελαίου μέντας και των σταγόνων λιδοκαΐνης στην αντιμετώπιση της ημικρανίας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ένταση του πονοκεφάλου μειώθηκε σε ποσοστό 40% των ασθενών που έλαβαν είτε τις σταγόνες είτε το έλαιο μέντας. Όταν οι σταγόνες ελαίου μέντας χορηγήθηκαν ενδορινικά υπό γωνία, περιορίστηκαν η συχνότητα και η ένταση του πόνου, με τρόπο ανάλογο με τη λιδοκαΐνη.
Παρενέργειες της μέντας
Νεότερες κλινικές και τοξικολογικές μελέτες επισημαίνουν ότι η μέντα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έλαιο, μπορεί να προσφέρει οφέλη, αλλά ενέχει και πιθανούς κινδύνους όταν χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς, κυρίως σε συμπυκνωμένες μορφές. Στις συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνονται:
- Γαστρεντερικά προβλήματα: καούρα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ναυτία και ξηροστομία, ιδίως όταν δεν υπάρχει εντερική επικάλυψη
- Αλλεργικές ή δερματολογικές αντιδράσεις: η τοπική εφαρμογή μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή εξανθήματα στο δέρμα, ενώ σπάνια έχουν αναφερθεί αναπνευστικά συμπτώματα
- Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και αντενδείξεις: ενδέχεται να επηρεαστούν φάρμακα για το στομάχι και την αρτηριακή πίεση, καθώς και η κυκλοσπορίνη και τα σκευάσματα σιδήρου. Η μέντα πρέπει να αποφεύγεται από άτομα με ΓΟΠΝ ή προβλήματα στη χοληδόχο κύστη, καθώς και από βρέφη
- Τοξικότητα σε υψηλές δόσεις: η υπερβολική λήψη ελαίου μέντας, συμπεριλαμβανομένων των παραλλαγών pennyroyal, ενδέχεται να προκαλέσει βλάβη στο ήπαρ ή στους νεφρούς. Δόσεις από το στόμα 500 mg και άνω μπορεί να ερεθίσουν τους βλεννογόνους
- Κίνδυνοι για τα παιδιά: η εισπνοή μενθόλης κάτω από τη μύτη μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστικά προβλήματα. Η μέντα δεν θεωρείται ασφαλής για βρέφη
Πώς να εντάξετε τη μέντα σε ένα υγιεινό διατροφικό πλάνο
Η φρέσκια μέντα μπορεί να προστεθεί εύκολα και γευστικά στη διατροφή. «Αν και η χρήση φρέσκων φύλλων μέντας ίσως να μην αναπαράγει τα αποτελέσματα που παρατηρούνται στις κλινικές μελέτες, εξακολουθεί να προσθέτει μια δροσιστική γεύση στα πιάτα», λέει η Wong. Για αρχή, προτείνει τρία έως πέντε φρέσκα φύλλα ανά συνταγή, ως ποσότητα που μπορεί να προσφέρει ήπια πεπτικά οφέλη.
Η Rosen αναφέρει ακόμη ότι η μέντα μπορεί να καταναλωθεί και ως τσάι. Αν όμως ληφθεί σε μεγάλες ποσότητες, ενδέχεται να προκαλέσει συμπτώματα ΓΟΠΝ. «Ενώ αυτό μπορεί να ερεθίσει άτομα με ΓΟΠΝ, για άλλους μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από τη δυσπεψία και τη ναυτία», επισημαίνει η Wong. Για αρχή, φροντίστε να αποθηκεύσετε σωστά τη φρέσκια μέντα, στον πάγκο ή στο ψυγείο.
Συνοπτικά
- Η μέντα, που αποκαλείται επίσης «βότανο της ερωμένης του Άδη», προσφέρει πολλαπλά οφέλη για την υγεία, μεταξύ των οποίων η ανακούφιση από πεπτικές ενοχλήσεις, τη ναυτία και τους μυϊκούς πόνους.
- Οι αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές ιδιότητές της προάγουν τη συνολική ευεξία του οργανισμού.
- Η μέντα μπορεί να καταναλωθεί φρέσκια ή ως τσάι, με προσοχή στις πιθανές παρενέργειες που ενδέχεται να εμφανιστούν σε υψηλές δόσεις.
- Η καλή υγεία του εντέρου παίζει σημαντικό ρόλο στη σωματική και ψυχική ευεξία, ενώ η μέντα ενδέχεται να βοηθήσει στη βελτίωση της λειτουργίας του εντέρου.
- Παρότι έχει οφέλη, η μέντα μπορεί να δημιουργήσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις και να μην είναι κατάλληλη για όλους, κυρίως όταν χρησιμοποιείται σε συμπυκνωμένη μορφή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/to-magiko-votano-tis-eromenis-toy-adi-poy-therapeyei-to-peptiko-katapolema-ti-naytia-kai-dra-os-fysiko-paysipono/12684
