Έμφραγμα: Πόσο διαρκεί χωρίς θεραπεία και ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση βοήθεια

Τα συμπτώματα του εμφράγματος μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά ή να αρχίσουν σταδιακά. Μπορεί να διαρκέσουν από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες, ενώ χωρίς θεραπεία ενδέχεται να επιμείνουν περισσότερο.

Όποιος εμφανίζει συμπτώματα εμφράγματος δεν πρέπει να περιμένει για να δει πόσο θα διαρκέσουν. Αν πρόκειται για καρδιακό πρόβλημα, η καθυστέρηση στην αναζήτηση βοήθειας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών ή θανάτου.

Πόσο μπορεί να διαρκέσει ένα έμφραγμα;

Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες. Συνήθως αρχίζουν σταδιακά και εντείνονται με την πάροδο του χρόνου, αν και κάποιες φορές εμφανίζονται ξαφνικά και είναι έντονα.

Χωρίς θεραπεία, μπορεί να συνεχιστούν περισσότερο απ’ όσο θα διαρκούσαν διαφορετικά. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν έχουν μελετήσει αυτή τη διάρκεια, καθώς το έμφραγμα απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Είναι σημαντικό να μην περιμένετε για να διαπιστώσετε πόσο θα διαρκέσουν τα συμπτώματα. Αν υπάρχει υποψία εμφράγματος, αναζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια.

Ποια είναι τα συμπτώματα του εμφράγματος;

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ορισμένα συχνά συμπτώματα είναι:

• πόνος ή πίεση στο στήθος
• ζάλη ή τάση λιποθυμίας
• δύσπνοια
• κρύος ιδρώτας
• ναυτία
• δυσπεψία
• κόπωση
• πόνος που μπορεί να επεκταθεί στα χέρια, την πλάτη, τη γνάθο, τον λαιμό, το πάνω μέρος της κοιλιάς ή τους ώμους

Δεν έχουν όλοι όσοι παθαίνουν έμφραγμα εμφανή συμπτώματα. Μερικές φορές μπορεί να εκδηλωθεί ήπιο ή «σιωπηλό» έμφραγμα, το οποίο οι γιατροί διαπιστώνουν αργότερα, κατά τη διενέργεια άλλων εξετάσεων.

Έμφραγμα στις γυναίκες

Οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό από τους άνδρες να εμφανίσουν έντονο πόνο στο στήθος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν έχουν καθόλου ενόχληση στο στήθος.

Αντί γι’ αυτό, μπορεί να παρουσιάσουν άλλα συμπτώματα εμφράγματος, όπως ναυτία, παλινδρόμηση οξέος, δύσπνοια ή κόπωση.

Κίνδυνοι από την καθυστέρηση της θεραπείας

Αν ένα άτομο δεν λάβει θεραπεία για το έμφραγμα, μπορεί να εμφανίσει σοβαρές επιπλοκές, ενώ το έμφραγμα μπορεί να αποβεί μοιραίο.

Κατά τη διάρκεια του εμφράγματος, η ροή του αίματος προς την καρδιά διακόπτεται εξαιτίας απόφραξης σε στεφανιαία αρτηρία. Οι αρτηρίες αυτές μεταφέρουν αίμα στην καρδιά. Χωρίς άμεση θεραπεία, η διακοπή της αιμάτωσης μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην καρδιά.

Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

• αρρυθμίες, δηλαδή μη φυσιολογικούς καρδιακούς παλμούς
• καρδιογενές σοκ, δηλαδή σοβαρή βλάβη στον καρδιακό μυ
• καρδιακή ανεπάρκεια, κατά την οποία η καρδιά δεν μπορεί πλέον να αντλεί αρκετό αίμα σε όλο το σώμα

Σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), οι άνθρωποι μπορεί να πεθάνουν από τέτοιες επιπλοκές. Όσο περισσότερο μένει ένα έμφραγμα χωρίς θεραπεία, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η βλάβη και τόσο χειρότερη η έκβαση.

Πότε χρειάζεται επείγουσα ιατρική βοήθεια

Αν εσείς ή κάποιος άλλος εμφανίζει συμπτώματα εμφράγματος, καλέστε αμέσως το 166. Ακόμη κι αν δεν είστε βέβαιοι ότι πρόκειται για έμφραγμα, αναζητήστε επείγουσα ιατρική φροντίδα.

Τι να κάνετε όσο περιμένετε το ασθενοφόρο

Μπορεί να είναι χρήσιμο να ληφθεί ένα δισκίο ασπιρίνης, ιδανικά 300 mg, όσο περιμένετε το ασθενοφόρο. Το άτομο μπορεί να πάρει ασπιρίνη εφόσον δεν έχει αλλεργία σε αυτή και εφόσον το έχει συστήσει γιατρός ή μέλος της ομάδας επείγουσας βοήθειας.

Η ασπιρίνη είναι φάρμακο που αραιώνει το αίμα και μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση μέρους της ροής του αίματος προς την καρδιά.

Όσο περιμένετε να φτάσει το ασθενοφόρο, βεβαιωθείτε ότι έχετε πάρει σύμφωνα με τις οδηγίες τα φάρμακα για την καρδιά που σας έχουν συνταγογραφηθεί. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται νιτρογλυκερίνη ή β-αναστολείς.

Αντιμετώπιση του εμφράγματος

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο του εμφράγματος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι γιατροί αντιμετωπίζουν το έμφραγμα με καθετηριασμό και τοποθέτηση στεντ. Κατά τον καθετηριασμό, ένας λεπτός σωλήνας εισάγεται στην καρδιά μέσα από μια μικρή τομή στη βουβωνική χώρα ή στο χέρι. Το στεντ κρατά την αρτηρία ανοιχτή.

Άμεση θεραπεία

Η άμεση θεραπεία στο νοσοκομείο μπορεί να περιλαμβάνει:

• ασπιρίνη, για την πρόληψη περαιτέρω σχηματισμού θρόμβων
• νιτρογλυκερίνη, για τη βελτίωση της ροής του αίματος
• οξυγονοθεραπεία
• αγωγή για την ανακούφιση του πόνου στο στήθος

Ιατρικές επεμβάσεις

Ορισμένες επεμβάσεις μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ροής του αίματος προς την καρδιά. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• η επέμβαση παράκαμψης (bypass), κατά την οποία η ροή του αίματος εκτρέπεται γύρω από την απόφραξη
• ο καθετηριασμός, κατά τον οποίο ο γιατρός προωθεί ένα λεπτό σύρμα μέσα από τα αιμοφόρα αγγεία για να εντοπίσει τις αποφράξεις
• η αγγειοπλαστική, κατά την οποία ο γιατρός φουσκώνει ένα μικρό μπαλόνι μέσα σε αιμοφόρο αγγείο
• η τοποθέτηση στεντ, δηλαδή ενός σωλήνα που διατηρεί τις αρτηρίες ανοιχτές

Φάρμακα

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει φάρμακα που διαλύουν τους θρόμβους οι οποίοι φράζουν τις αρτηρίες. Τα φάρμακα αυτά ονομάζονται θρομβολυτικά και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν δεν είναι εφικτή η άμεση χειρουργική επέμβαση ή ο καθετηριασμός.

Στη συνέχεια, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει άλλα φάρμακα για να μειωθεί ο κίνδυνος νέου εμφράγματος, όπως:

• ασπιρίνη ή άλλα φάρμακα που αραιώνουν το αίμα
• β-αναστολείς
• αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE)

Οι θεραπευτικές αποφάσεις για το έμφραγμα και τη φαρμακευτική αγωγή λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.

Ανάρρωση μετά από έμφραγμα

Ο χρόνος ανάρρωσης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η συνολική κατάσταση της υγείας του ατόμου και το μέγεθος της βλάβης που έχει προκαλέσει το έμφραγμα στον καρδιακό μυ.

Οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζεται να παραμείνουν στο νοσοκομείο τουλάχιστον για λίγες ημέρες μετά το έμφραγμα. Όσοι έχουν υποβληθεί σε επέμβαση bypass χρειάζεται να νοσηλευτούν περισσότερο, μερικές φορές για μία εβδομάδα ή και παραπάνω.

Ορισμένοι μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία τους και σε άλλες δραστηριότητες έπειτα από λίγες εβδομάδες, ενώ άλλοι χρειάζονται αρκετούς μήνες για να αναρρώσουν.

Κάποιος μπορεί επίσης να συμμετάσχει σε πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης, το οποίο γίνεται υπό επίβλεψη και βοηθά στη μακροπρόθεσμη βελτίωση της καρδιακής υγείας.

Πρόγνωση μετά από έμφραγμα

Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν από έμφραγμα, ιδιαίτερα όταν λάβουν επείγουσα ιατρική φροντίδα. Ωστόσο, πολλοί εξακολουθούν να έχουν κάποιο βαθμό στεφανιαίας νόσου. Γι’ αυτό είναι σημαντικές οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η ιατρική θεραπεία, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέου εμφράγματος.

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο εμφράγματος

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να μειωθεί ο κίνδυνος εμφράγματος. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

• η λήψη των απαραίτητων φαρμάκων
• η διακοπή του καπνίσματος
• η υιοθέτηση διατροφής που υποστηρίζει την καρδιακή υγεία
• η τακτική σωματική δραστηριότητα
• η μείωση του στρες
• η αντιμετώπιση παθήσεων που σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφράγματος, όπως ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η χρόνια νεφρική νόσος και η υψηλή χοληστερόλη

Συνοπτικά

Τα συμπτώματα του εμφράγματος μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά ή σταδιακά και να διαρκέσουν από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες. Χωρίς θεραπεία, μπορεί να επιμείνουν περισσότερο και να αυξήσουν τον κίνδυνο επιπλοκών που απειλούν τη ζωή.

Μόλις εμφανιστούν συμπτώματα, καλέστε το 166. Η άμεση ιατρική φροντίδα βελτιώνει την πρόγνωση. Με επείγουσα θεραπεία, οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν και μπορούν να ζήσουν μια γεμάτη ζωή. Οι υγιεινές επιλογές και η τήρηση του θεραπευτικού πλάνου μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο νέου εμφράγματος.