Το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να επηρεάσει και το μάτι ή τη σπονδυλική στήλη, όχι μόνο τον εγκέφαλο. Αιφνίδια απώλεια όρασης, πόνος στην πλάτη ή στα πόδια και ακράτεια ενδέχεται να αποτελούν ενδείξεις εγκεφαλικού σε αυτές τις περιοχές, γι’ αυτό χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.
Ο Δρ. Matthew Schrag τονίζει πως, παρότι η διάγνωση αυτών των εγκεφαλικών επεισοδίων μπορεί να είναι δύσκολη, η έγκαιρη αντιμετώπισή τους τα καθιστά θεραπεύσιμα.
Η πρόληψη βασίζεται σε υγιεινές συνήθειες, μεταξύ άλλων στην διατροφή και στη σωματική άσκηση, όπως ισχύει και για τα εγκεφαλικά επεισόδια στον εγκέφαλο.
Συμπτώματα εγκεφαλικού επεισοδίου στο μάτι και στη σπονδυλική στήλη
Απώλεια όρασης ξαφνική και χωρίς πόνο. Αίσθημα καύσου στην πλάτη. Πόνοι στα πόδια. Ακράτεια. Δεν είναι πάντα εύκολο να συνδεθούν αυτά τα συμπτώματα με εγκεφαλικό επεισόδιο, καθώς μερικά δεν εμφανίζονται στα εγκεφαλικά που προσβάλλουν τον εγκέφαλο — εκεί όπου συμβαίνουν τα περισσότερα περιστατικά. Ωστόσο, εγκεφαλικά μπορούν να σημειωθούν και σε άλλα σημεία του σώματος, ανέφερε ο Δρ. Matthew Schrag, επίκουρος καθηγητής νευρολογίας και αγγειακός νευρολόγος στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Vanderbilt, στο Νάσβιλ του Τενεσί.
Η πλήρης και αιφνίδια απώλεια όρασης από το ένα μάτι, χωρίς πόνο, μπορεί να υποδηλώνει εγκεφαλικό επεισόδιο στο μάτι. Για εγκεφαλικό επεισόδιο στη σπονδυλική στήλη μπορεί να μαρτυρούν ο πόνος στην πλάτη ή στα πόδια, η ακράτεια, αλλά και η παράλυση, η αδυναμία και η απώλεια της αίσθησης του πόνου ή της θερμοκρασίας. Ο Schrag δήλωσε ότι, παρότι είναι σπάνια, τα εγκεφαλικά επεισόδια αυτά είναι σοβαρά, όπως και εκείνα στον εγκέφαλο, και χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα. «Παρουσιάζουν ειδικές προκλήσεις και μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αναγνωριστούν, αλλά θεωρητικά είναι θεραπεύσιμες», είπε.
Ως εγκεφαλικό επεισόδιο, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία και η Αμερικανική Ένωση Εγκεφαλικού Επεισοδίου περιγράφουν την παρεμπόδιση της ροής αίματος προς τον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό ή τον αμφιβληστροειδή, η οποία οδηγεί σε κυτταρικό θάνατο. Στα εγκεφαλικά του εγκεφάλου, πιθανά συμπτώματα είναι το μούδιασμα στο πρόσωπο, η αδυναμία σε χέρια ή πόδια —ιδίως στη μία πλευρά—, η δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόησή της, προβλήματα όρασης, απώλεια συντονισμού ή ένας ξαφνικός και έντονος πονοκέφαλος.
Η ροή του αίματος, ωστόσο, είναι δυνατό να διακοπεί σχεδόν σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, εξήγησε η Δρ. Lucia Sobrin, καθηγήτρια οφθαλμολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ στη Βοστώνη.
Απόφραξη κεντρικής αρτηρίας αμφιβληστροειδούς και θεραπεία
Το εγκεφαλικό επεισόδιο στο μάτι, που ονομάζεται απόφραξη κεντρικής αρτηρίας αμφιβληστροειδούς ή CRAO, προκαλείται συνήθως όταν πλάκα που έχει συσσωρευτεί σε καρωτιδική αρτηρία αποσπάται και φτάνει στον αμφιβληστροειδή. Οι καρωτίδες είναι οι κύριες αρτηρίες εκατέρωθεν του λαιμού και μεταφέρουν αίμα στον εγκέφαλο και στα μάτια. Η πλάκα μπορεί, επίσης, να καταλήξει στον εγκέφαλο και να προκαλέσει ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. «Θα μπορούσε να συμβεί και με τους δύο τρόπους», είπε η Sobrin. Όπως ανέφερε, συνήθως χάνεται εντελώς η όραση από το ένα μάτι, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις η απώλεια είναι μερική. «Μπορεί να εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται το φως ή την κίνηση».
Σύμφωνα με τον Schrag, η απόφραξη στο μάτι δεν είναι θανατηφόρα, όμως η όραση μπορεί να χαθεί μόνιμα αν δεν υπάρξει αντιμετώπιση μέσα στις πρώτες ώρες. «Εάν χάσετε ξαφνικά την όρασή σας και είναι ανώδυνο, σκεφτείτε «εγκεφαλικό επεισόδιο» και πηγαίνετε στα επείγοντα», είπε. «Είναι αρκετά επείγον».
Το 2021, οι Sobrin και Schrag συνέγραψαν επιστημονική δήλωση της AHA, η οποία τάσσεται υπέρ της άμεσης αξιολόγησης και θεραπείας της απόφραξης κεντρικής αρτηρίας αμφιβληστροειδούς με αλτεπλάση. Το φάρμακο αυτό χρησιμοποιείται για τη διάλυση των θρόμβων που προκαλούν εγκεφαλικά στον εγκέφαλο. Μελέτες υποδεικνύουν ότι, σε άτομα με την απόφραξη που λαμβάνουν αλτεπλάση μέσα σε 4 1/2 ώρες από την απώλεια όρασης, το ποσοστό ανάρρωσης μπορεί να φτάσει έως το 50%.
Ο Schrag σημείωσε ότι μια τέτοια απόφραξη «είναι σημάδι σοβαρής υποκείμενης νόσου».
«Η απόφραξη κεντρικής αρτηρίας αμφιβληστροειδούς είναι ένας ισχυρός προγνωστικός παράγοντας μελλοντικών καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων ή θανάτου», είπε. «Έτσι, ενώ αυτό το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να μην προκαλέσει θάνατο, τα υποκείμενα προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν -και απαιτούν επείγουσα προσοχή».
Αιτίες και αντιμετώπιση εγκεφαλικού επεισοδίου στη σπονδυλική στήλη
Για την αντιμετώπιση εγκεφαλικών επεισοδίων στη σπονδυλική στήλη υπάρχουν λιγότερα διαθέσιμα στοιχεία, καθώς πρόκειται για σπάνια αλλά επικίνδυνη κατάσταση, ανέφερε ο Schrag.
Αιτία μπορεί να είναι ένας θρόμβος αίματος στις αρτηρίες που κατευθύνονται προς τη σπονδυλική στήλη. Ανάλογα με τα συμπτώματα του ασθενούς καθορίζεται η θεραπεία, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα που αραιώνουν το αίμα, ώστε να περιοριστεί η πήξη.
Οι επεμβάσεις ενδέχεται επίσης να συνοδευτούν από εγκεφαλικό επεισόδιο στη σπονδυλική στήλη, όταν η αρτηριακή πίεση μειωθεί απότομα ή η καρδιά πάψει να λειτουργεί και η ροή αίματος δεν επαρκεί, ανέφερε ο Schrag. «Στη συνέχεια, η λύση είναι να επανέλθει η αρτηριακή πίεση πριν προκληθεί μόνιμη βλάβη».
Για την πρόληψη εγκεφαλικών επεισοδίων στο μάτι ή στη σπονδυλική στήλη, οι ειδικοί συνιστούν κατά κανόνα τα ίδια μέτρα που εφαρμόζονται και για τα εγκεφαλικά του εγκεφάλου. Σε αυτά συγκαταλέγονται η υγιεινή διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση υγιούς βάρους, καθώς και η αποφυγή του καπνίσματος. Σημαντικό είναι επίσης να παραμένουν η αρτηριακή πίεση, η γλυκόζη αίματος και η χοληστερόλη μέσα στους στόχους, να εξασφαλίζονται επτά έως εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ και να λαμβάνονται τα αναγκαία φάρμακα σύμφωνα με τη συνταγή.
Συνοπτικά
- Τα εγκεφαλικά δεν περιορίζονται στον εγκέφαλο: μπορεί να πλήξουν και το μάτι ή τη σπονδυλική στήλη, με σοβαρές συνέπειες όπως απώλεια όρασης και πόνο.
- Η ξαφνική απώλεια όρασης, όπως και ο πόνος στην πλάτη ή στα πόδια, μπορεί να σηματοδοτεί εγκεφαλικό επεισόδιο και χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.
- Καθοριστική είναι η γρήγορη διάγνωση και αντιμετώπιση, αφού τα εγκεφαλικά επεισόδια μπορούν να θεραπευτούν όταν παρέχεται έγκαιρα φροντίδα.
- Για την πρόληψη χρειάζονται υγιεινές συνήθειες, όπως ισορροπημένη διατροφή και άσκηση, οι οποίες αφορούν κάθε τύπο εγκεφαλικού επεισοδίου.
- Όταν πρόκειται για εγκεφαλικό στο μάτι, η αλτεπλάση ενδέχεται να ενισχύσει την αποκατάσταση της όρασης, εφόσον δοθεί μέσα σε 4 1/2 ώρες από την απώλειά της.
- Τα μέτρα που αποτρέπουν τα εγκεφαλικά επεισόδια στον εγκέφαλο συνιστώνται εξίσου για την πρόληψη επεισοδίων στο μάτι και στη σπονδυλική στήλη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/to-egkefaliko-epeisodio-apeilei-kai-mati-kai-spondyliki-stili/6429
